Z dniem 1 czerwca 2025 roku weszła w życie większość przepisów w ramach tzw. pakietu ustaw imigracyjnych.
Są to:
- Ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
- Ustawa z dnia 4 kwietnia 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu wyeliminowania nieprawidłowości w systemie wizowym Rzeczypospolitej Polskiej
- Ustawa z dnia 24 kwietnia 2025 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw
Nowe przepisy wprowadzają między innymi rygor posiadania odpowiedniego tytułu pobytowego, który umożliwi powierzenie cudzoziemcowi pracy.
I tak, nie będzie możliwe legalne powierzenie pracy cudzoziemcom, w tym: kontynuowania pracy powierzonej wcześniej (i to nawet mimo posiadania wymaganego zezwolenia na pracę lub zarejestrowanego oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi), w przypadku, gdy cudzoziemiec posiada następujący tytuł pobytowy:
- Wiza krajowa (typu D) wydana w celu:
- turystycznym (kod 01 na naklejce wizowej)
- odwiedzin u rodziny lub przyjaciół (kod 02)
- kształcenia się lub szkolenie w innej formie niżodbycie studiów pierwszego stopnia, studiów drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich albo kształcenia się w szkole doktorskiej jak również w celu szkolenia zawodowego (kod 11)
- leczenia (kod 14)
- tranzytu lub tranzytu lotnicznego
- korzystania z ochrony czasowej (kod 22)
- „innych okoliczności” (kod 25) – z wyjątkiem posiadaczy Karty Polaka
- Wiza Schegnen (typu C) – każda
- Ruch bezwizowy
O ile cudzoziemiec jest obywatelem Państwa, które figuruje w planowanym wykazie państw, których obywatele posiadający zezwolenie na pracę nie są uprawnieni do wykonywania pracy w czasie pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w ramach ruchu bezwizowego. Lista państw może zostać określona przez ministra właściwego do spraw pracy, na wniosek ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub ministra właściwego do spraw zagranicznych
W skrajnych przypadkach może się więc okazać, że po 31 maja 2025 r. część cudzoziemców (mimo posiadania np. zezwolenia na pracę), będzie zatrudniona nielegalnie.
Co należy zrobić?
- Rekomendujemy dużą skrupulatność w procesie zatrudniania nowych pracowników-cudzoziemców spoza UE w kontekście weryfikacji czy przedstawiony przez nich dokument pobytowy uprawniać będzie do legalnego wykonywania przez nich pracy w Polsce
- Zalecamy także audyt już zatrudnionych w firmie cudzoziemców spoza UE, m.in. pod kątem tego, czy podstawa ich legalnego pobytu nie wyklucza możliwości legalnego wykonywania pracy.
Przewidziane w ustawie sankcje finansowe
Opisywane powyżej kwestie są szczególnie istotne w świetle opisanych w art. 84 Ustawy o warunkach dopuszczalności powierzania pracy…, podwyższonych (względem poprzedniej ustawy regulującej ww. kwestie) kar pieniężnych za poszczególne wykroczenia pracodawcy w kontekście nielegalnego powierzania pracy cudzoziemcom.
I tak:
- na podstawie art. 84 ust. 1 wspomnianej ustawy osoba odpowiedzialna za nielegalne powierzenie pracy cudzoziemcowi podlegać będzie karze grzywny od 3000 zł do 50 000 zł (dotychczas od 1000 zł do 30 000 zł).
- na podstawie art. 84 ust. 13 ustawy wspomnianą powyżej karę wymierza się w kwocie nie niższej niż 3000 zł za jednego cudzoziemca. A więc kara grzywny będzie wymierzana proporcjonalnie do liczby cudzoziemców, którym powierzono pracę z naruszeniem przepisów.
- w przypadku czynów zabronionych z art. 84 ust. 3 i 5 ustawy, które dotyczą działań podejmowanychz premedytacją i wyrachowaniem, przepisy przewidują wyższą karę grzywny – w kwocie od 6000 zł do 50 000 zł (dotychczas od 3000 zł do 30 000 zł).
- na podstawie art. 84 ust. 2 ustawy, sam cudzoziemiec poniesie karę za nielegalne wykonywanie pracy w kwocie nie niższej niż 1000 zł. W tym przypadku podniesiono jedynie dolną granicę grzywny, górna – w związku z treścią art. 24 § 1 Kodeksu wykroczeń – będzie nadal wynosić 5000 zł
- w art. 91 wspomnianej ustawy wprowadza się zmiany w art. 96 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia; inspektorzy pracy uzyskają uprawnienie do nakładania w postępowaniu mandatowym grzywny w wysokości do 10 000 zł w sprawach o czyny określone w art. 84 ustawy o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium RP